Korytków k. Gowarczowa – historia miejscowości

cz.1

Na przestrzeni wieków był to duży majątek ziemski, osada przemysłowa, a dziś wioska leżąca przy trasie Końskie – Warszawa usytuowana ok. 2 km na północ od miasta Gowarczów. 

Wioska położona jest na Wzgórzach Opoczyńskich ok. 250 metrów nad poziom morza, na dnie rynny polodowcowej – nad rzeczką o wdzięcznej nazwie Kraśna. Nazwę swą Korytków wg jednej z wersji wywodzi od jednego z pierwszych mieszkańców o przezwisku Korytko, lub wg drugiej wersji bardziej prawdopodobnej nazwę zawdzięcza swemu usytuowaniu, rynna polodowcowa przypomina bowiem kształtem koryto.

Pierwsza wzmianka o istnieniu osady pochodzi z 1389 r., tj. z okresu, w którym w pobliskiej okolicy kształtowały się ważne w tamtym okresie szlaki handlowe. W tym przypadku dotyczy to traktu łączącego Wielkopolskę z Rusią Kijowską. Szlak ten przebiegał z Piotrkowa przez Sulejów – Żarnów – Białaczów – Petrykozy – Stużno w kierunku Gielniowa i dalej na wschód. Ciekawostką może być, że na szlaku tym w Petrykozach oddalonych od Korytkowa o ok. 5 km w kierunku zachodnim na rzece Drzewiczce istniała „komora celna” chroniona przez warowny gród otoczony fosą. W miejscu tym przebiegała również „granica” Kasztelanii Żarnowskiej i Kasztelanii Skrzyńskiej.

Kolejna wzmianka o osadzie Korytków pochodzi z 1521 r., w której wspomina się tylko o przynależności do parafii Gowarczów. Wioska przez długi okres czasu nie wyróżniała się niczym szczególnym z wyjątkiem faktu, że zlokalizowany tam był majątek ziemski.

W wieku XV majątek w Korytkowie należał do Klemensa Ratoszki herbu Szeliga 

[Długosz t. I s. 339], kolejno zaś stał się własnością rodziny Czermińskiego z Przysuchy.     W wyniku postępowań spadkowych stał się następnie własnością rodziny hr. Dembińskiego. Dobra korytkowskie po śmierci Franciszka Dembińskiego składały się z majątku Korytków oraz folwarków Bernowo (Bernów), oraz folwarku w Nieświniu koło Końskich, w skład którego wchodziły wioski Nieświń, Stara Kuźnica, Paruchy…  Folwark Nieświń w wyniku dalszych postępowań spadkowych zmienił właściciela. 

Wioski wchodzące w skład dóbr korytkowskich

Korytków, Kupimierz, Kamienna-Wola, Kurzacze, Bernów, Budki, Staropole (Stare Pole), Eugeniów, osada Kotfin oraz wieś Sołtysy. Rozległość dóbr korytkowskich wynosiła 2790 mórg [1 morga = 56 arów] co powodowało, że był to jeden z większych majątków w okolicy.

Folwark Korytków obejmował areał ogółem 2488 mórg w tym: grunty orne i ogrody – 832 mórg, łąki – 262 mórg, pastwiska – 16 mórg, nieużytki – 65 mórg, lasy – 1313 mórg.

Folwark Bernów obejmował areał – 302 mórg (wioska Bernów).

Korytków „wieś” część rolnicza – składała się z 19 osad wiejskich i obejmowała areał 51 mórg gruntów ornych. 

W 1777 r. klucz majątkowy w Korytkowie był drugim co do wielkości majątkiem w dobrach właścicieli Przysuchy po majątku w Rzucowie. W Korytkowie w tym czasie zamieszkiwało – 10 kmieci, 4 chałupników, 8 komorników. Kmiecie odbywali po 4 dni pańszczyzny tygodniowo oraz płacili rocznie 24 złp czynszu. Dodatkowo zobowiązani byli oddawać na rzecz właściciela majątku rocznie:

 – 2 kapłony (koguty),

 – 2 wieńce grzybów,

 – 24 jaja kurze.

Zarządca – gospodarz majątku Korytków otrzymywał od Urszuli Dembińskiej, wdowy po Franciszku Dembińskim za swoją pracę:

 – wynagrodzenie roczne – 300 złp,

 – żyto – 4 korce [korzec warszawski = 120,6 l],

 – siano – 6 wozów,

 – gorzałka – 6 garnców [warszawski = 3,77 l]

 – omasta wieprzowa – 12 połaci [tj.1/2 zabitej świni]. 

Jak wynika z powyższego zestawienia podstawowym bogactwem majątku był las oraz zlokalizowane na jego obrzeżach złoża rudy żelaza [limonit syderyt ilasty].

 Właściciele wykorzystując koniunkturę gospodarczą dogodną lokalizację oraz bogactwa w postaci pokładów rudy żelaza i duży areał lasów sosnowych na przełomie XVII/XVIII w. postawili na działalność przemysłową.

W latach 1775-1777 w Korytkowie wybudowano Wielki Piec do wytopu surówki o nowoczesnej jak na owe czasy konstrukcji oraz trzy zakłady metalurgiczne zwane fryszerkami lub świeżarkami. W zakładach tych uzyskaną z wielkiego pieca surówkę poddawano procesowi odwęglania w temperaturze ok. 1300 stopni celem uzyskania żelaza kowalnego.

Korytków spośród innych wiosek posiadał najbardziej dogodne do tego celu warunki. Usytuowany był nad rzeką i posiadał możliwości terenowe pozwalające na budowę dużych zbiorników wodnych niezbędnych do gromadzenia znacznych ilości wody która w czasie suszy pozwalała na ciągłą pracę urządzeń technicznych wielkiego pieca i fryszerek.

Największy zbiornik wody pod nazwą „okólnik” usytuowany był na dzisiejszych łąkach między wsią Kupimierz i wsią Korytków. Zbiornik ten zasilany był wodą z rzeczki Kraśna i wodą z licznych źródeł głębinowych. Drugi mniejszy zbiornik dwuczęściowy zlokalizowany był w pobliżu wielkiego pieca na dzisiejszych łąkach po lewej stronie rzeczki, dziś „za mostem”, oraz na terenach dzisiejszych stawów rybnych. 

O wielkości i nowoczesności kompleksu przemysłowego Korytków mogą świadczyć raporty szpiegów gospodarczych Króla Pruskiego o nazwiskach Fryderyk Reden i Ludwik Stein, których zadaniem było między innymi przedstawienie aktualnej sytuacji gospodarczej naszego regionu. Wg tych raportów w 1781 r. produkcja w Korytkowie trwała 45 tygodni. Tygodniowo zaś produkowano ok. 95 cetnarów surówki [1 centnar warszawski = 64,8 kg]. Jak wynika z tych raportów rocznie wyprodukowano ok. 4275 cetnarów surówki żelaza tj. ok. 280 ton. 

 Pozyskiwane z wielkiego pieca żelazo oraz wyroby żelazne wyprodukowane w zakładach towarzyszących (fryszerkach) sprzedawano lokalnym kupcom oraz dostarczano transportem konnym do składów żelaznych w Warszawie. Część wytworzonej stali wykorzystywano w lokalnych manufakturach przemysłowych między innymi do produkcji szabel i gwoździ. Znaczną część produkcji przemysłowej sprzedawano również na eksport. W latach 1796-1801 właścicielka majątku Urszula Dembińska wdowa po Janie Dembińskim uzyskała od stosownych władz pozwolenie na eksport surówki żelaza wytworzonej między innymi w Korytkowie. W ramach tego pozwolenia eksportowano surówkę z Korytkowa do Prus. Do obsługi urządzeń technicznych związanych z funkcjonowaniem kompleksu przemysłowego zlokalizowanego w Korytkowie potrzebna była liczna wykwalifikowana kadra zawodowa. Kadrę taką pozyskiwano z innych bardziej uprzemysłowionych stron kraju np. Śląska, jak również z innych krajów np. Niemcy, Belgia, Holandia… W zakładach przemysłowych zatrudniani byli ekonomowie, pisarze fabryczni, hutmani, gichciarze, fryszerzy, kositarze, kowale itp 

Dla tych wykwalifikowanych pracowników zatrudnianych do obsługi urządzeń wielkiego pieca między innymi wybudowano na początku XIX wieku z piaskowca i cegły dwa duże budynki mieszkalne zlokalizowane na wysokości parku dworskiego znane pod nazwą czworaki. Wg dzisiejszych kryteriów budownictwa mieszkalnego budynki te miały niski standard mieszkaniowy jednak w tamtych odległych czasach były atrakcyjnymi lokalami mieszkalnymi. Przeciętny lokal mieszkalny w tych budynkach to jedno pomieszczenie mieszkalne o powierzchni ok. 6 x 6 m i wysokości ponad 3 m ze wspólnym trzonem kuchennym zlokalizowanym w wąskim korytarzyku – 1 kuchnia na 4 rodziny. Budynki te po pewnych modernizacjach i remontach przetrwały do I połowy XX wieku.

Początek XIX wieku to lata dalszego rozwoju Korytkowa w znaczeniu przemysłowym oraz urbanistycznym. Budowano nowe domy mieszkalne, w których zamieszkiwali starzy i nowi mieszkańcy wioski znajdujący zatrudnienie w licznych zakładach przemysłowych oraz przy wydobywaniu rudy żelaza. 

W roku 1827 w Korytkowie było 20 domów i 140 mieszkańców.

W roku 1883 były już 24 domy w tym 11 murowanych i mieszkało 240 mieszkańców [dane te dotyczą tej części wioski, która związana była z prowadzoną tam działalnością przemysłową, bez folwarku.

 W roku 1810 „pisarzem Wielkiego Pieca Państwa Przysuskiego w Korytkowie był Paweł Zarzycki lat 55” [oryginalna pisownia].

Sprowadzani do majątku fachowcy zamieszkiwali w północnej części na granicy wsi Korytków i Bernów i potocznie nazywani byli kolonistami, a ta część wioski w której zamieszkiwali określana była mianem Kolonia Korytkowska. Dodam, że przedstawicielem rodzin kolonistów sprowadzonych do Korytkowa jest znany mieszkańcom wioski Wacław Bekier – syn budowniczego kościoła w Gowarczowie, żołnierz Armii Andersa, znamienity człowiek. Oprócz dzielnicy o nazwie Kolonia [Korytkowska], funkcjonowały również inne dzielnice np. Za Świadkiem, Smuzyki, Koło Pałacu, Pod Kopaczami [Pod Kopaczką] oraz Lesiakówka. 

Ciekawostką może być pochodzenie nazwy Smuzyki.  W tym czasie w Korytkowie funkcjonowała karczma z muzyką i wyszynkiem. Karczma ta zlokalizowana była poza wioską, od strony północnej w pobliżu wsi Bernów. Nazwa dzielnicy Smuzyki wywodzi się od dawnego określenia słowa muzyka, która to wcześniej w miejscowej gwarze określana była jako „smuzyka”. 

Lokalne prawo dawnych właścicieli majątków ziemskich stanowiło że mieszkańcy wiosek należących do majątku i pracownicy zatrudniani przez właściciela mogą spożywać alkohol tylko w karczmie należącej do niego, a nieprzestrzeganie tego nakazu groziło zaś surową karą; zasady te były surowo przestrzegane. 

Dzielnica Koło Pałacu odnosi się do tej części wioski w której usytuowany był „Stary Pałac” – dawna siedziba właścicieli Korytkowa zlokalizowana w zagajniku leśnym określanym nazwą Gajówka. W budynku tym w latach 1920–1945 mieściła się sześcioklasowa Szkoła Powszechna, a następnie w latach 1945–1950 leśniczówka Nadleśnictwa Przysucha. Budynek ten strawił pożar pod koniec lat pięćdziesiątych XX wieku. Aktualnie dzielnica ta przyporządkowana jest administracyjnie do wioski Kupimierz.

 Dzielnica Za Świadkiem odnosi się do części wioski usytuowanej przy trasie Końskie – Warszawa, w kierunku północnym. Nazwa Za Świadkiem wywodzi się od nazwiska Świadek, mieszkańca wioski który miał tam zlokalizowane zabudowania mieszkalne i gospodarcze.

 Dzielnica Pod Kopaczką odnosi się do części wioski usytuowanej po prawej stronie drogi lokalnej Korytków – Kupimierz.

 Lesiakówka – tą nazwą określano część wioski Korytków zlokalizowaną za wsią Kurzacze, w której funkcjonowała do okresu wysiedleń w 1952 r. leśniczówka oraz cztery zabudowania wiejskie. Mieszkańców tych zabudowań wysiedlono w ramach pierwszego etapu przesiedleń na ziemie odzyskane, a teren przeznaczono pod potrzeby poligonu Barycz. 

W północnej części wioski, jest miejsce przez mieszkańców określane jest mianem Pałacysko. 

Tadeusz Bobiński

Historyk amator, pasjonat lokalnej historii, konecczanin, rocznik 1946. Przez kilka dekad mieszkaniec Korytkowa. 

Kolejne, opracowane przez autora części historii Korytkowa to:

• Budowy i funkcjonowania wielkiego pieca w Korytkowie.​​
• Historia Korytkowa od Powstania Styczniowego do czasów współczesnych.
• Mało znane związki z Korytkowem polskiego architekta włoskiego pochodzenia Franciszka Marii Lanciego i poety, pisarza i satyryka Jeremiego Przyborę.

Korytków – mieszkańcy 1810-1868.   

Urzędy i godności, stan ducha i posiadania, zawody

Aż się prosiło uzupełnić pracę Tadeusza Bobińskiego o dane dotyczące Korytkowa o występujące tam zawody w I połowie XIX wieku.

Bednarz

• Slifarski Maciej – bednarz, zam. w Korytkowie, lat 45 [Akta zeyścia 27.08.1851]
• Slusarski Antoni – bednarz, zam. w Korytkowie, lat 30 [Akta zeyścia 23.03.1847]
• Szczepanik Jan – bednarz, zam. w Korytkowie, lat 50 [Akta zeyścia 16.04.1826]
• Szczepanski Jan – bednarz, zm. w Korytkowie w wieku lat 70 [Akta zeyścia 6.09.1837]
• Szlufarski (Szlafarski – 1863) Antoni – bednarz, zam. w Korytkowie, lat 43 [Akta zejścia 28.04.1861] Zm. w Korytkowie w wieku lat 54 – 1863.

Ekonom

• Federowicz Antoni – ekonom, zam. w Bernowie, lat 30 [Akta zeyścia 2.04.1829] Zm. w Korytkowie w wieku lat 55 – 1840.

• Janikoski Józef – ekonom klucza korytkowskiego, lat 40 [Akta zeyścia 20.12.1814]
• Skalski Napoleon – ekonom, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 27.04.1843]
• Szaniawski Paweł – ekonom przy dobrach Korytków, zam. w korytkowie [Akta zeyścia 25.02.1823]
• Traczewski Jan – ekonom, zam. w Korytkowie, lat 58 [Akta zeyścia 16.11.1812]

Fornal

• Boroski Antoni – fornal, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 13.11.1839]
• Defratyka Maciej – fornal, zam. w Korytkowie, lat 33 [Akta zmarłych 21.04.1866]
• Kotfin Józef – fornal, zam. w Korytkowie, lat 30 [Akta zmarłych 21.04.1866]
• Pluta Jan – fornal, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 18.09.1841]
• Pluta Paweł – fornal dworski, zm. w Korytkowie w wieku lat 38 [Akta zeyścia 13.05.1836]

Forszpan

• Kaleta Józef – forszpan, zam. w Korytkowie 8.02.1842]

Gajowy

• Kaczor Filip – gajowy, zam. w Korytkowie, lat 46 [Akta zmarłych 20.01.1857]
• Kozłowski Wojciech – gajowy, zam. w Korytkowie, lat 32 [Akta zeyścia 12.03.1855]
• Rogoziński Antoni – gajowy, zam. w Korytkowie, lat 50 [Akta zeyścia 15.10.1835]
• Siwczynski Józef – gajowy, zam. w Korytkowie, lat 38 [Akta zeyścia 5.01.1855]
• Sobatynski Andrzey – gajowy, zm. w Korytkowie w wieku lat 43 [Akta zeyścia 9.09.1854]
• Szmid Jakob – gajowy, zam. w Korytkowie, lat 23 [Akta zmarłych 20.01.1857]
• Wieprzycki Jan – gajowy, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 31.08.1841]

Gorzelniany

• Abramowicz Jakób – gorzelany, zam. w domu kaczmarskim pod numerem 1 w Korytkowie [Akta zeyścia 7.09.1820] 
• Węglarski Franciszek – gorzelanny, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 19.09.1841]

Handlarz

• Herczkowicz Mosiek – handlarz, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 24.01.1820]

Karbowy

• Breszczyński Maciey – karbowy, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 16.10.1840]
• Czechowicz Bonifacy – karbowy, zam. w Korytkowie, lat 47 [Akta zeyścia 15.06.1853]
• Duperas Józef – karbowy, zam. w Korytkowie, lat 42 [Akta zmarłych 16.03.1865]
• Hoynacki (Choynacki – 1839) Jan – karbowy, zam. w Korytkowie, lat 32 [Akta zeyścia 25.02.1835] Zm. w Korytkowie w wieku lat 42 – 1844.
• Koczor Jan – karbowy, zam. w Korytkowie, lat 40 [Akta zeyścia 28.08.1830]
• Płuciennik Andrzej – karbowy, zam. w Korytkowie, lat 40 [Akta zmarłych 8.12.1866]
• Węgliński Piotr – karbowy z Korytkowa [Akta zeyścia 22.09.1843]

Karczmarz

• Grabczyński Jan – karczmarz, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 31.08.1840]

Kasjer

• Henig (Henik – 1847) Henryk – kaszyer, zam. w Korytkowie, lat 25 [Akta zeyścia 27.08.1846]

Kolonista

• Barański Jan – kolonista, zam. w Koloniach Korytkowskich, lat 50 [Akta zejścia 2.12.1862]
• Chruściel Maciej – kolonista, zm. w Kolonii Korytkowskiej w wieku lat 20 [Akta zejścia 2.12.1862]
• Piasecki Antoni – kolonista, zam. w Koloniach Korytkowskich, lat 41 [Akta zejścia 2.12.1862]

Kołodziej

• Goszcz Antoni – kołodziej, zam. w Korytkowie, lat 45 [Akta zejścia 10.01.1862]
• Kozłowski (Kozłoski – 1840) Kazimierz – profesji kołodziejskiej, zam. w Korytkowie, lat 30 [Akta zeyścia 17.09.1835]
• Kozłowski Maci – kunsztu kołodziejskiego, zam. Korytkowie, lat 40 – 1827 [Akta zeyścia 17.05.1821]
• Kozłowski Maciey – kołodziej, zam. w Korytkowie, lat 60 [Akta zeyścia 3.03.1835] Zm. w Korytkowie w wieku lat 80 – 1843.

Kucharz

• Gąsioroski Wawrzyniec – kucharz, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 27.04.1843]
• Gierczeński Józef – kucharz, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 16.10.1840]

Leśniczy

• Drabczyk Wincenty – leśniczy, zam. w Korytkowie, lat 58 [Akta zeyścia 20.01.1845]

• Dydy… Karol – leśniczy przy dobrach dóbr Korytkowa, zm. w Kurzaczach w wieku lat 65 [Akta zeyścia 31.03.1823]
• Kasik Marcin – leśniczy, zam. w Korytkowie, lat 30 [Akta zeyścia 11.03.1811]
• Schlag Gotfryd – leśniczy, zm. w Korytkowie w wieku lat 44 [Akta zeyścia 1.03.1844]

Leśny, nadleśny

• Odotrzczyl Franciszek – nadleśny w dobrach Korytkowa, zam. w Korytkowie, lat 50 [Akta zeyścia 31.07.1855]

Lokaj

• Grandys Paweł – z lokajskiej służby się utrzymujący, zam. w Korytkowie, lat 30 [Akta zeyścia 18.07.1828]
• Nowakoski Stanisław – lokay, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 20.01.1840]
• Trzewiński (Trzebiński – 1868) Leopold – lokaj, zam. w Korytkowie, lat 36 [Akta zmarłych 8.11.1866]

Młynarz

• Brzeziński Antoni s. Macieya – młynarz z Korytkowa [Akta zeyścia 8.02.1840]
• Ciecierski Stanisław – młynarz, zm. w Korytkowie w wieku lat 30 [Akta zeyścia 31.07.1839]
• Grudziński Antoni – młynarz z Korytkowa, lat 35 z Kwasu – 1849 [Akta zeyścia 20.08.1842]
• Szczepański Joachim – młynarz, zm. w Korytkowie w wieku lat 28 [Akta zeyścia 4.07.1835]

Mularz

• Krzepkowski Antoni – mularz, zam. w Korytkowie, lat 24 [Akta zmarłych 15.05.1866]
• Surmiński Stanisław – mularz z Białaczowa, zm. w Korytkowie w wieku lat 59 [Akta zeyścia 15.07.1839]
• Wierzbicki Walenty – mularz, zam. w Korytkowie, lat 41 – 1845 [Akta zeyścia 17.06.1837]

Ogrodnik

• Lisiewicz Roch – ogrodnik, zam. w Korytkowie, lat 22 [Akta zeyścia 3.02.1851]
• Pieściatowski Franciszek – ogrodnik, zam. w Korytkowie, lat 30 [Akta zmarłych 8.12.1866]

Owczarz

• Chmurzyński Antoni – owczarz przy dworze korytkowskim, zm. w wieku lat 38 [Akta zeyścia 10.09.1833]

• Grabowski Karol – owczarz, zam. w Bernowie, lat 21 [Akta zeyścia 22.06.1850]
• Hanke Wilchelm – owczarz, zam. w Korytkowie, lat 39 [Akta zmarłych 8.03.1864]
• Kaczmarek Bażey – owczarz, zm. w Korytkowie w wieku lat 29 [Akta zeyścia 8.02.1841]

Parobek, parobkowa

• Adamczyk Jakob – parobek, zm. w Korytkowie w wieku lat 30 [Akta zeyścia 17.12.1845]

• Bolek Józef – parobek, zm. w Korytkowie w wieku lat 23 [Akta zeyścia 10.02.1843]
• Defratyka Woyciech – parobek, zm. w Korytkowie w wieku lat 26 [Akta zeyścia 23.06.1842]
• Habiera Antoni, parobek, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 10.01.1844]
• Jędrasik Michał – parobek, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 10.01.1844]
• Nadolski Kazimierz – parobek browarny, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 23.10.1824]
• Olszak Michał – parobek, zm. w Korytkowie w wieku lat 40 [Akta zeyścia 28.03.1841]
• Paliwoda Kazimierz – parobek, zam. w Korytkowie, lat 29 [Akta zeyścia 7.04.1847]
• Sadoski Józef – parobek, zm. w Korytkowie w wieku lat 22 [Akta zeyścia 6.04.1841]
• Sadowski Mikołay s. Woyciecha – parobek, zm. w Korytkowie ma cholerę w wieku lat 23 [Akta zeyścia 5.09.1852]
• Sadowski Woyciech – parobek, zm. w Korytkowie w wieku lat 48 [Akta zeyścia 3.02.1848]
• Siwerski Jan – parobek, zam. w Korytkowie, lat 24 [Akta zeyścia 12.10.1847]
• Zaborek Ignacy – parobek, zm. w Korytkowie w wieku lat 23 [Akta zeyścia 8.04.1853]
• Zaborek Stanisław – parobek, zam. w Korytkowie, lat 35 [Akta zeyścia 6.05.1847]
• Ziołek Idzi – parobek, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 4.04.1838]

Pastuch

• Młynarczyk Antoni – pastuch dworski, zm. w Korytkowie w wieku lat 60 [Akta zeyścia 27.07.1839]

Piwowar

• Magierski Jan – piwowar, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 29.11.1821] Dom dworski pod nr 32.
• Życiński Michał – piwowar, zam. w Korytkowie, lat 32 [Akta zeyścia 2.09.1826]

Propinator

• Baranski Jan – propinator, zam. w Korytkowie, lat 50 [Akta zeyścia 4.10.1848]

Rataj

• Bąba Benedykt – rataj z Korytkowa, lat 32 [Akta zmarłych 25.05.1864]

• Pluta Michał – rataj, zam. w Korytkowie, lat 35 [Akta zmarłych 23.10.1864]
• Zaborek Tomasz – rataj, zam. w Korytkowie, lat 36 [Akta zmarłych 23.10.1864]

Rymarz

• Jankoski (Jankowski – 1846) Konstanty – rymarz, zam.w Korytkowie, lat 35 – 1846 [Akta zeyścia 8.02.1842]

Siodlarz

• Jankowski Konstanty – siodlarz, zam. w Korytkowie, lat 33 [Akta zeyścia 19.12.1844]

Służąca, służący, słyżebny

• Brzozowska Otolia – służąca, zm. w Korytkowie w wieku lat 10 [Akta zeyścia 16.03.1853]
• Gworek Antonina – służąca, zm. w Korytkowie w wieku lat 26 [Akta zmarłych 20.01.1856]
• Mistrzyk Ewa – ze służby utrzymująca się, zm. w Korytkowie w wieku lat 19 [Akta zeyścia 9.01.1855]
• Paliwoda Baltazar – służący, zm. w Korytkowie w wieku lat 20 [Akta zmarłych 27.04.1857]
• Pluta Adam – ze służby utrzymujący się, zm. w Korytkowie na cholerę w wieku lat 23 [Akta zeyścia 25.08.1852]
• Slufarski Marcin – służący, zam. w Korytkowie, lat 25 [Akta zeyścia 15.11.1851]
• Zaborek Szymon – służący dworski, zam. w Korytkowie, lat 24 [Akta zmarłych 27.12.1864]
• Ziółek Michał – służący, zam. w Korytkowie, lat 62 [Akta zeyścia 9.01.1850]

Sołtys

• Arcab Kazimierz – sołtys, zam. w Korytkowie, lat 45 [Akta zeyścia 9.01.1855]
• Swieboda Baltazar – sołtys, zam. w Korytkowie, lat 60 [Akta zeyścia 13.08.1847]

Stangret

• Matracki Mikołay – stangret przy dworze korytkowskim zamieszkały [Akta zeyścia 3.11.1823]
• Paliwoda Jakób – stangret, zam. w Korytkowie, lat 39 [Akta zmarłych 28.05.1867]

Stelmach

• Kałwiński Kazimierz, stelmach, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 20.01.1845]
• Kozłowski Kazimierz – stelmach, zam. w Korytkowie, lat 38 [Akta zeyścia 19.12.1844]

Stolarz

• Czapiński Michał – stolarz, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 28.05.1839]
• Schewbus Jakób – kunsztu stolarskiego, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 17.05.1821]

Szynkarz

• Grandys Ludwik – szynkarz, zam. w Korytkowie, lat 36 [Akta zeyścia 31.07.1827]
• Węglarski Paweł – szynkarz trunków, zam. w Korytkowie, lat 32 [Akta zeyścia 9.09.1854]

Ubogi

• Plutowa Franciszka – z jałmużny utrzymujaca się, zm. w Korytkowie w wieku lat 71 [Akta zeyścia 21.02.1852] 

Wielkiego pieca majster, pomagacze, posługacze

• Fitas Kazmierz – majster pieca, zam. w Korytkowie, lat 30 [Akta zeyścia 27.10.1811]

• Niewęgłoski Tomasz s. Stanisława – majster wielkiego pieca, zm. w Korytkowie w wieku lat 60 [Akta zeyścia 29.03.1811]
• Tatarski Jan – majster wielkiego pieca, zam. w Korytkowie, lat 28 [Akta zeyścia 1.06.1814]

Właściciel

• Grabowski Wawrzyniec – właściciel ziemski ur. w guberni warszawskiej, zm. w Korytkowie w wieku lat 94 [Akta zejścia 23.12.1859]

Wójt

• Kamiński Władysław – wójt gminy, zam. w Korytkowie, lat 33 [Akta zeyścia 27.08.1846]

Wyrobnik

• Augustyniak Antoni, wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 60 [Akta zmarłych 8.03.1865]
• Bąba Franciszek – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 36 [Akta zeyścia 7.08.1847]
• Brzyk Jan – wyrobnik włościanin, zm. w Korytkowie w wieku lat 20 [Akta zmarłych 13.06.1863]
• Defradyka Marcin – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 40 [Akta zejścia 14.05.1860]
• Defratyka  Woyciech – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 46 [Akta zeyścia 14.03.1848]
• Dyasek Tomasz – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 40 [Akta zmarłych 8.02.1868]
• Gajos Antoni – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 43 [Akta zeyścia 29.12.1849]
• Gądek Grzegorz – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 25 [Akta zeyścia 13.08.1847]
• Gołosz Grzegorz – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 62 [Akta zmarłych 4.05.1866]
• Gorzalik Wawrzyniec – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 42 [Akta zeyścia 14.03.1848]
• Grandys Ludwik – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 53 [Akta zeyścia 15.05.1846]
• Griba Franciszek – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 70 [Akta zeyścia 20.02.1841]
• Gwardecki Alexander – wyrobnik, zam. w Skrzyszowie [Akta zeyścia 15.02.1834] Zm. w Korytkowie w wieku lat 68 – 1848.
• Kaczor Antoni – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 30 [Akta zeyścia 9.09.1852]
• Korycka Tekla – wyrobnica, zm. w Korytkowie w wieku lat 55 [Akta zmarłych 10.12.1865]
• Korycki Jan – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 54 [Akta zmarłych 10.12.1865]
• Korycki Paweł – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 27 [Akta zmarłych 4.05.1866]
• Kotlarz Łukasz – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 51 [Akta zeyścia 26.07.1848] Zm. na cholerę w Korytkowie w wieku lat 55 [Akta zeyścia 22.08.1852]
• Kotlarz Marcin – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 70 [Akta zeyścia 22.08.1852]
• Kotlarzowna Marcyanna – wyrobnica, zm. w Korytkowie na cholerę w wieku lat 57 [Akta zeyścia 25.08.1852] 
• Kruk Maciey – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 40 [Akta zeyścia 20.05.1847]
• Krzeptowski Wincenty – wyrobnik włościanin, zm. w Korytkowie w wieku lat 61 [Akta zmarłych 10.06.1863]
• Kubiec Jan – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 40 [Akta zeyścia 27.04.1847]
• Leszczynski Filip – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 39 [Akta zeyścia 22.07.1847]
• Lupa Franciszek – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 27 [Akta zeyścia 6.05.1847]
• Makowski Józef – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 34 [Akta zeyścia 9.01.1849]
• Malec Józef – wyrobnik, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 20.09.1839]
• Malec Salomea – wyrobnica, zm. w Korytkowie w wieku lat 40 [Akta zeyścia 23.08.1852]]
• Mastalerczyk Antoni – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 40 [Akta zeyścia 7.09.1835]
• Mastalerczyk Maci – wyrobnik, zam. w Rudzie [Akta zeyścia 7.12.1820]
• Mastalerek Franciszek – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 57 [Akta zeyścia 21.02.1852] 
• Mastalerz Franciszek – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 63 [Akta zeyścia 17.10.1846]
• Murawiec Piotr – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 40 [Akta zeyścia 7.01.1853]
• Nadolski Kazimierz – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 60 [Akta zeyścia 31.01.1848]
• Olszak Franciszek – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 70 [Akta zeyścia 3.07.1833]
• Otto Beniamin – wyrobnik górniczy rodem z Królestwa Pruskiego („za tymczasowym paszportem bawiący”), zm. w Korytkowie w wieku lat 49 [Akta zeyścia 13.07.1849]
• Paliwoda Kazimierz – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 39 [Akta zeyścia 3.08.1847]
• Pikuła Mateusz – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 45 [Akta zeyścia 26.07.1848]
• Pilarz Benedykt – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 35 [Akta zeyścia 7.09.1846]
• Pilarz Łukasz – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 43 [Akta zmarłych 18.01.1865]
• Pilarz Józef – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 54 [Akta zmarłych 18.01.1865]
• Piwowarczyk Antoni – wyrobnik, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 6.07.1848]
• Piwowarczyk Woyciech – wyrobnik, zm. w Korytkowie na cholerę w wieku lat 45 [Akta zeyścia 9.09.1852]
• Piwowarczykowa Katarzyna – wyrobnica, zm. w Korytkowie w wieku lat 78 [Akta zeyścia 26.07.1848]
• Rafalek Tomasz – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 67 [Akta zeyścia 17.10.1846]
• Sadowski Krzysztof – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 450 [Akta zeyścia 15.11.1829]
• Sadowski Michał – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 30 [Akta zmarłych 19.03.1857]
• Sadkowski Mikołaj – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 42 [Akta zeyścia 29.12.1849]
• Sakowa Maryanna – wyrobnica, zm. w Korytkowie w wieku lat 70 [Akta zeyścia 30.04.1849]
• Sarba Andrzey – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 38 [Akta zeyścia 28.07.1847]
• Sarbina Józefa – wyrobnica, zm. w Korytkowie w wieku lat 60 [Akta zeyścia 4.10.1848]
• Siewierski Woyciech – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 56 [Akta zeyścia 27.02.1847]
• Skrzypczynska Rozalia – wyrobnica, zm. w Korytkowie w wieku lat 80 [Akta zejścia 17.01.1860]
• Slufarski Marcin – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 25 [Akta zeyścia 21.02.1852] 
• Smolarski Marcin – wyrobnik, zm. w Korytkowie na cholerę w wieku lat 65 [Akta zeyścia 25.08.1852]
• Stalkowski Tomasz – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 43 [Akta zeyścia 28.02.1850]
• Stokłos Łukasz – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 65 [Akta zeyścia 29.12.1849]
• Swat Wawrzyniec – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 23 [Akta zmarłych 24.09.1866]
• Szczesniakowa Tekla – wyrobnica, zm. w Budkach Korytkowskich w wieku lat 72 [Akta zejścia 26.03.1862]
• Szlufarczyk Antoni – wyrobnik, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 1.05.1843]
• Szlufarski Marcin – wyrobnik, zam. w Kolonii Korytkowskiej, lat 40 [Akta zmarłych 3.08.1864]
• Wronkoski Benedykt – wyrobnik, zam. w Korytkowie [Akta zeyścia 20.02.1841] Zm. w Korytkowie w wieku lat 55 – 1842.
• Wuycik Ignacy – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 60 [Akta zeyścia 5.04.1835] Zm. w Bernowie w wieku lat 80 – 1847.
• Zaborek Grzegorz  – wyrobnik, zm. w Korytkowie w wieku lat 46 [Akta zeyścia 5.04.1835]
• Zaborek Jan – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 50 [Akta zeyścia 5.04.1835]
• Zaborek Stanisław – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 53 [Akta zmarłych 4.05.1866]
• Zaborkowa Jadwiga – wyrobnica, zm. w Korytkowie w wieku lat 57 [Akta zeyścia 13.08.1848]
• Zieliński Wawrzyniec – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 28 [Akta zeyścia 9.03.1847]
• Zielonka Maryanna – wyrobnica, zm. w Korytkowie w wieku lat 49 [Akta zmarłych 3.06.1856]
• Znamierski Jacek – wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 41 [Akta zeyścia 3.08.1847]

Zagrodnik

• Dyasek Józef – zagrodnik, zam. w Korytkowie, lat 57 [Akta zmarłych 30.08.1867]

Żebrak

• Kozłowska Franciszka – żebraczka, zm. w Korytkowie w wieku lat 80 [Akta zmarłych 9.12.1866]
• Mrzakowa Maryanna – żebraczka, zm. w Korytkowie w wieku lat 70 [Akta zeyścia 8.03.1835]
• Paliwoda Marcin – żebrak, zm. w Korytkowie w wieku lat 75 [Akta zeyścia 3.08.1847]
• Pilarzowa Helena – żebraczka, zm. w Korytkowie w wieku lat 45 [Akta zeyścia 22.02.1851]

• Rupniewska Małgorzata – żebraczka, zm. w Korytkowie w wieku lat 50 [Akta zejścia 16.03.1862]
• Szamborska albo „Sli…”(?) Rozalia – żebraczka., zm. w Korytkowie w wieku lat 47 [Akta zeyścia 28.02.1854]

Żołnierz Pułku 3, 7, 8, byli żołnierze

• Prasał Bartłomiej – żołnierz dymisjonowany wyrobnik, zam. w Korytkowie, lat 34 [Akta zmarłych 19.08.1866]
• Rogoziński Antoni s. Michała – żołnierz dymisjonowany, zam. w Korytkowie, lat 62 [Akta zeyścia 8.05.1845] Zm. w Korytkowie w wieku lat 70 (retretowany żołnierz) – 1848.
• Rzepecki Andrzej – kanonier nieograniczenie urlopowany z Rylskiego Artyleryjskiego Garnizonu, zm. w Korytkowie w wieku lat 45 [Akta zeyścia 4.04.1851]

Zawody związane z obróbką żelaza (w tym pomocnicze) i wielkim piecem, przedstawię w części II, przy prezentacji pracy Tadeusza Bobińskiego „Budowa i funkcjonowania wielkiego pieca w Korytkowie”.​​ 

Będą to zawody: frysierz, gichciarz, górnik, gwoździarz, kowal, kurzacz, mielarz, pisarz wielkiego pieca, szmelcerz, wielkiego pieca majster.

W: Fragment niewydanej pracy, Krzysztof Woźniak, „Społeczeństwo miasta Gowarczowa: parafii i gminy 1810-68. Urzędy i godności, stan ducha i posiadania, zawody”.